Şema Terapi

Şema Terapi Nedir?
İçinizdeki Kırılgan Çocuğu Anlamak

Dr. Özlem Şahin · Klinik Psikolog

Neden aynı ilişki sorunlarını tekrar tekrar yaşıyorsunuz? Neden kendinizi yetersiz hissediyorsunuz, her ne kadar başkaları aksini söylese de? Neden bazı durumlar sizi orantısız biçimde etkiliyor?

Bu soruların cevabı çoğu zaman çocukluğunuzda gizlidir.

Şema nedir?

Şema, çocukluk döneminde karşılanmamış temel duygusal ihtiyaçlardan — güvenlik, sevgi, kabul, özerklik — kaynaklanan derin ve kalıcı duygusal kalıplardır. Bu kalıplar, dünyayı ve kendimizi nasıl algıladığımızı, ilişkilerimizi nasıl kurduğuğumuzu ve zorluklarla nasıl başa çıktığımızı belirler.

Şema terapinin kurucusu Jeffrey Young, 18 temel erken dönem uyumsuz şema tanımlamıştır. En sık karşılaşılanlardan bazıları şunlardır:

Terk edilme / Tutarsızlık
Güvensizlik / İstismar
Duygusal yoksunluk
Kusurlu olma / Utanç
Bağımlılık / Yetersizlik
Boyun eğicilik

Şema terapi nasıl çalışır?

Şema terapi, bu derin kalıpları hem bilişsel hem de duygusal düzeyde ele alır. Sadece düşünceleri değiştirmekle kalmaz — çocuklukta yaşananların duygusal izlerini de işler.

Terapide içinizdeki "kırılgan çocuk" modunu — o küçük, yaralı, ihtiyaçları karşılanmamış parçanızı — güvenli bir ortamda tanımaya ve güçlendirmeye çalışırız. Bu çocuk güçlendiğinde, yetişkin siz de değişmeye başlar.

Şema terapi yalnızca "konuşma terapisi" değildir. İmgelem çalışmaları, sandalye teknikleri ve deneyimsel egzersizler aracılığıyla duygusal düzeyde değişim hedeflenir — bu da onu özellikle derin ve kronik sorunlarda etkili kılar.

Kimler için uygundur?

Clinical Child and Family Psychology Review'da 2026 yılında yayımlanan kapsamlı bir sistematik derleme, şema terapinin çocuk ve ergenler dahil geniş bir yaş aralığında duygusal düzensizlik, depresyon, kaygı ve kişilerarası güçlüklerde etkili olduğunu ortaya koymaktadır.

Şema terapi özellikle şu durumlarda güçlü bir seçenektir:

"İyileşmenin özü güçlenmektir." — Judith Lewis Herman, Trauma and Recovery

Kaynaklar

Şema terapiyle çalışmak ister misiniz?

İlk görüşmede birlikte değerlendiriyoruz.

WhatsApp'tan Randevu Al
← Önceki Yazı Tüm Yazılar →